Steward na imprezie masowej - kim jest?

Steward na imprezie masowej – kim jest?

Czasami pytacie mnie o to, kim jest steward na imprezie masowej i jakie ma uprawnienia. I wcale się nie dziwię, że zadajecie podobne pytania, gdyż polskie prawo nie mówi zupełnie nic o stewardach –  ani o tym kim są, ani jakie mają uprawnienia. Nie każdy jednak zdaje sobie z tego sprawę, że określenie to jeszcze przed EURO 2012 zaczęło funkcjonować przede wszystkim w wewnętrznej nomenklaturze Polskiego Związku Piłki Nożnej, a tym samym we wszystkich klubach zrzeszonych w PZPN.

Mam nadzieję, że tym wpisem uda mi się rozwiać wszelkie Wasze wątpliwości na temat stewardów i stewardingu w Polsce. Zacznijmy jednak od zdefiniowania pojęć.

Steward na imprezie masowej – kim jest?

W polskiej literaturze jest prawie niemożliwym odszukać pełną i jednoznaczną definicję stewarda na imprezie masowej (podczas meczu piłki nożnej).

Pojęcie stewarda i stewardingu próbowano zdefiniować w prasie. W jednym z magazynów sportowych można było przeczytać, iż stewardami są osoby w jaskrawych kamizelkach, które jako pierwsze powinny pojawić się przy osobie wymagającej udzielenia nagłej pomocy medycznej.[1] Niestety taki opis stewarda nie jest satysfakcjonujący i w żaden sposób nie wyczerpuje jego zakresu obowiązków i czynności wykonywanych w trakcie imprez masowych.

Dawniej na stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (obecne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji) można było znaleźć taką oto definicję stewarda (niestety link do artykułu, w którym była zawarta przestał istnieć wraz ze zmianą domeny internetowej Ministerstwa.:

są służbą informacyjną dla uczestników imprezy masowej. Ich zadaniem jest m.in. informowanie kibiców o zasadach bezpieczeństwa obowiązujących na stadionie, wskazywanie drogi do punktów medycznych, gastronomicznych i sanitarnych, czy pilnowanie, aby fani piłki nożnej nie wchodzili na boisko.

Moim zdaniem powyższa definicja to jedynie półprawda, ale dlaczego tak uważam wyjaśnię w dalszej części mojego wpisu.

Steward a literatura

Kilka lat temu, wspierając się literaturą anglosaską Pan Grzegorz Gozdór (autor komentarza do ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych) zauważył, iż stewardem jest członek służby organizatora imprezy, do którego zadań należy czynny udział w organizacji wydarzeń o charakterze publicznym oraz wsparcie uczestników imprezy rzetelną informacją na temat organizacji, infrastruktury i umiejscowienia jednostek ratowniczych.[2]

Moje własne spostrzeżenia oraz doświadczenie zawodowe w pracy stewarda skłoniły mnie do tego, że krótko po EURO 2012 w jednej z moich publikacji określiłem definicję stewarda, która na dobre się utrwaliła i do dnia dzisiejszego jest powielana w różnych miejscach. Brzmi ona następująco:

Stewardem jest osoba pracująca podczas imprezy masowej, której nadrzędnym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa jej uczestników, jak również ogólnego zadowolenia z obsługi osobom uczestniczącym w wydarzeniu. Stewardzi są wysoce wyszkoleni w zakresie udzielania pierwszej pomocy, postępowania w razie pożaru oraz ewakuacji sektora, trybuny, terenu czy obiektu w momencie wystąpienia realnego zagrożenia.[3]

Dlaczego tak? Gdyż PZPN wobec członków służby informacyjnej, jak i służby porządkowej stawia dodatkowe wymaganie, jakie należy spełnić, aby móc pracować podczas rozgrywek piłkarskich, tj. ukończyć kursu dla stewardów PZPN, niezależnie od tego czy dana osoba posiada zaświadczenie o ukończeniu szkolenia wymaganego przepisami prawa. Toteż na tej podstawie można uznać, że oba rodzaje ww. służb podczas meczów piłkarskich są stewardami.

W tym miejscu przytoczę cytat z publikacji dr Marcina Sabata z PZPN, który jest jednym z super-trenerów stewardów (osób, które tworzyły program i stale nad nim pracują). Według dr Sabata stewarding to:

system służb informacyjnych i służb porządkowych organizatorów imprez masowych w rozumieniu ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych[4]

Tym samym terminy steward i stewarding są synonimami ustawowych odpowiedników i używane są zamiennie.

Steward a przepisy

Funkcja stewarda w ujęciu rozgrywek piłkarskich pochodzi z anglosaskiego prawodawstwa i tam właśnie została dosyć szeroko opisana. Według brytyjskich przepisów i w ogólnym skrócie stewardem jest osoba wyszkolona i certyfikowana, w widoczny uniformie, godnie reprezentująca klub piłkarski, której zadaniem jest obserwacja widowni zgromadzonej na stadionie piłkarskim pod kątem przestrzegania regulaminu obiektu.[5] Niestety na próżno szukać podobnych definicji w polskiej ustawie o bezpieczeństwie imprez masowych.

Ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych określa funkcję kierującego zabezpieczeniem imprezy masowej czyli kierownika do spraw bezpieczeństwa oraz dwa rodzaje służb – służbę informacyjną i służbę porządkową:

Art. 19.

1. Członkowie służby porządkowej działają na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego w czasie i w miejscu trwania imprezy masowej.

2. Członkowie służby informacyjnej działają na rzecz bezpieczeństwa uczestników imprezy masowej, w szczególności poprzez informowanie ich o przyjętych rozwiązaniach organizacyjnych.

3. Członkowie służb, o których mowa w ust. 1 i 2, są obowiązani posiadać oznakowanie i ukończone szkolenie, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 23.

4. Kierownikiem do spraw bezpieczeństwa może być wyłącznie osoba, która ukończyła szkolenie, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 23, a w przypadku imprezy masowej podwyższonego ryzyka została dodatkowo wpisana na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, o której mowa w art. 26 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia.

Natomiast terminy steward i stewarding zostały wprowadzone przepisami wewnętrznymi PZPN wraz z programem szkoleniowym  „Stewarding – najwyższa jakość organizacji imprez”. Czyli jeszcze przed EURO 2012. Program opracowano w konsekwencji niekorzystnego dla PZPN raportu UEFA krytycznie oceniającego bezpieczeństwo oraz obsługę kibiców na polskich stadionach.

Najprościej mówiąc, PZPN w skutek byle jakiego wyszkolenia służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo podczas imprez masowych opracował własny (dodatkowy) program szkoleniowy dla członków służb informacyjnych i porządkowych. A ponadto uzupełnił go o zagadnienia dotyczące obsługi klienta oraz pracy na stadionie. Co więcej, PZPN zastrzegł sobie, że do przeprowadzania szkoleń w oparciu o opracowany przez siebie program uprawnieni są wyłącznie certyfikowani przez związek trenerzy stewardów, a szkolenia są audytowane przez super-trenerów stewardów – co gwarantuje wysoką jakość szkoleń.

Stewarding to nie tylko program, to także idea

Steward z założenia nie jest wrogo nastawiony do uczestników imprezy masowej i nie chce za taką osobę uchodzić, wręcz przeciwnie. Utożsamia się z klubem piłkarskim, a dla kibiców jest partnerem. Jego zadaniem jest nie tylko zapewnienie bezpieczeństwa w trakcie meczu, ale również stworzenie przyjaznej atmosfery.

Można powiedzieć, że steward to członek służby informacyjnej lub służby porządkowej z bonusem.

Zadania i uprawnienia stewardów

Skoro wiemy już kim są stewardzi na stadionach piłkarskich, wypadałoby wskazać jakie mają uprawnienia w świetle ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych:

Art. 20.

1. Służby porządkowe i informacyjne są uprawnione do:

1) sprawdzania i stwierdzania uprawnień osób do uczestniczenia w imprezie masowej, a w przypadku stwierdzenia braku takich uprawnień – wezwania ich do opuszczenia imprezy masowej;

2) legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości;

3) przeglądania zawartości bagaży i odzieży osób w przypadku podejrzenia, że osoby te wnoszą lub posiadają przedmioty, o których mowa w art. 8 ust. 2;

4) wydawania poleceń porządkowych osobom zakłócającym porządek publiczny lub zachowującym się niezgodnie z regulaminem imprezy masowej lub regulaminem obiektu (terenu), a w przypadku niewykonania tych poleceń – wezwania ich do opuszczenia imprezy masowej;

5) ujęcia, w celu niezwłocznego przekazania Policji, osób stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla dóbr powierzonych ochronie oraz osób dopuszczających się czynów zabronionych.

2. W przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. poz. 628, z późn. zm.1)), służby porządkowe mogą użyć środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, pkt 2 lit. a i pkt 12 lit. a tej ustawy.

Jakich środków przymusu bezpośredniego może użyć steward będący członkiem służby porządkowej precyzuje art. 12 ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej:

1) siła fizyczna w postaci technik:

a) transportowych,
b) obrony,
(…)

2) kajdanki:

a) zakładane na ręce,
(…)

12) chemiczne środki obezwładniające w postaci:

a) ręcznych miotaczy substancji obezwładniających,
(…)

SPRAWDŹ: czy służby porządkowe mają prawo zakładać kajdanki na ręce trzymane z przodu

Ponadto ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych nakłada na stewardów (członków służby informacyjnej i służby porządkowej) następujące obowiązki:

Art. 22.

1. Służby porządkowe są obowiązane

1) odmówić wstępu na imprezę masową:

a) osobie, wobec której zostało wydane orzeczenie:
– zakazujące wstępu na imprezę masową,
– zobowiązujące do powstrzymania się od przebywania w miejscach przeprowadzania imprez masowych, wydane przez sąd wobec skazanego w związku z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności albo wobec nieletniego na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich,
b) osobie, wobec której został wydany zakaz zagraniczny,
c) osobie, wobec której został wydany zakaz klubowy,
d) osobie odmawiającej poddania się czynnościom, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1–3,
e) osobie znajdującej się pod widocznym wpływem alkoholu, środków odurzających, psychotropowych lub innych podobnie działających środków,
f) osobie posiadającej broń lub inne przedmioty, materiały, wyroby, napoje, środki lub substancje, o których mowa w art. 8 ust. 2,
g) osobie zachowującej się agresywnie, prowokacyjnie albo w inny sposób stwarzającej zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego;

1a) odmówić wstępu na imprezę masową osobie nieposiadającej biletu wstępu lub innego dokumentu uprawniającego do przebywania na imprezie masowej;

2) usunąć z miejsca przeprowadzania imprezy masowej osoby, które swoim zachowaniem zakłócają porządek publiczny lub zachowują się niezgodnie z regulaminem obiektu (terenu) lub regulaminem imprezy masowej;

3) usunąć z miejsca przeprowadzania imprezy masowej osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a–c.

2. Służby informacyjne są obowiązane do:

1) informowania o udogodnieniach oraz wymogach bezpieczeństwa określonych przez organizatora lub służby ratownicze;

2) informowania o umiejscowieniu punktów pomocy medycznej, gastronomicznych i sanitarnych;

3) nadzorowania bezpiecznego wejścia i wyjścia osób uczestniczących w imprezie masowej;

4) niedopuszczania osób uczestniczących w imprezie masowej do miejsc nieprzeznaczonych dla publiczności;

5) niezwłocznego reagowania na incydenty i zagrożenia oraz podejmowania niezbędnych działań zaradczych, w szczególności poprzez informowanie o nich służb porządkowych;

6) obserwowania wszystkich obszarów potencjalnego zagrożenia i przeciwdziałania nadmiernemu zagęszczeniu osób;

7) pilnowania przestrzegania postanowień regulaminu obiektu (terenu) i regulaminu imprezy masowej;

8) reagowania na skargi składane przez osoby uczestniczące w imprezie masowej.

Mam nadzieję, że niniejszym wpisem rozwiałem wszystkie Wasze wątpliwości, co do tego kim jest i jaką rolę na imprezie masowej ma do odegrania steward. Celem podsumowania i uzupełnienia wiedzy koniecznie obejrzyj nagrany przez Polski Związek Piłki Nożnej materiał dotyczący pracy stewardów na polskich stadionach!

[1] Przemysław Ofiara, Zostań stewardem, w: “FourFourTwo”, nr 9, s. 79.

[2] Grzegorz Gozdór, Bezpieczeństwo imprez masowych. Komentarz, Warszawa 2008, s.50.

[3] Bartosz Grduszak, Stewarding – sposób na profesjonalne zarządzanie bezpieczeństwem imprez masowych, w: “Safety and Security”, nr 8, s. 48-50.

[4] Marcin Sabat, EURO 2012 w Polsce. Organizacja turnieju oraz zapobieganie zagrożeniom bezpieczeństwa publicznego, wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2012, s. 10.

[5] Department for Culture, Media and Sport, Guide to Safety at Sports Grounds, United Kingdom 2008, s. 40-47.

Autorem zdjęcia wykorzystanego we wpisie jest Sławomir Dettlaff.

 

2
Dodaj komentarz

avatar
2 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
0 Comment authors
Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
trackback

[…] Interesuje Cię praca na INEA Stadionie? Pomóż nam zadbać o komfort naszych kibiców i zostań stewardem Kolejorza! Szkolenie JEST BEZPŁATNE i odbędzie się 23/24 marca. Zgłoś się już […]

trackback

[…] bezpieczeństwie imprez masowych mówi się dużo nie bez powodu. Zarówno na świecie, jak również w Polsce miały i nadal mają […]

%d bloggers like this: